Tags

, , , ,

Almanya’da nasıl iş bulabilirim ve süreçler nasıl oluyor sorularının cevapları

İlk yazıdan sonra en çok gelen sorulardan bazıları bunlardı. Bunun üzerine bu konuda da bir öneri sunabileceğim bir yazı hazırlamaya karar verdim.

Bu işin tek bir yolu veya bilinen bir yöntemi yok. Burada bildiğim ve/veya izlediğim yolları sizinle paylaşabilirim. En başta üzerine bastıra bastıra belirtmem gereken bir şey var. Yorucu ve zaman alan bir işe bulaşıyorsunuz. Gerçekten yıpratan bir süreç haline dönüşebiliyor ve pes etmeden sonuna kadar gitmeniz gerekiyor. Mülakat saatlerini iş çıkış saatlerine getirmeniz, koşa koşa eve gitmeniz, kimi zaman öğle arasında yemeği pas geçmeniz ve elinizde dinleneceğiniz tek zaman olan haftasonlarınızı da bu işe ayırmanız gerekiyor. Yani gitmeyi gerçekten kafanıza koymadıysanız boşuna uğraşmayın. Zira yarı yolda bırakıp, kendinizi de yormanıza gerek yok.

Yurtdışı ile bağlantılı bütün tanıdıklarınıza haber verin

Etrafınızda yurtdışına giden, geçmişte yurtdışında çalışmış ve/veya şu anda yurtdışında bulunan şirketlerle ve/veya insanlarla iletişim halinde olan tanıdıklarınıza haber verin. Yurtdışında iş aradığınızı açık açık söyleyin. Bu arada Almanya’da iş arama başlığı altında yurtdışı kelimesini kullanmaya devam ediyorum. Çünkü yurtdışıyla bağlantılı olan herkesin bir şekilde Almanya ile yolu kesişiyor genelde. O yüzden sadece Kanada’da çevresi olan birisine bile bu durumu açıklayın. Fırsatın nereden geleceği belli olmaz.

Bu kişiler sizden birer CV isteyeceklerdir (Her ne kadar CV’nin öneminin azaldığına inansam da şirketler de dahil olmak üzere bir çok kişi CV’nizi isteyecektir). Bu yüzden güzel, sade ve gereksiz bilgilerden arındırılmış (TC kimlik numaranız, açık ev adresiniz, ilkokul öğretmeninizin adı vb) ancak ekstra ve önemli bilgiler eklenmiş (Skype kullanıcı adınız, yaşadığınız şehir, başvurduğunuz ülkeye olan vize durumunuz, vb) bir şekilde bir CV hazırlamayı ihmal etmeyin.

İnternet’in gücünü kullanın

Elimizin altında bulunan internet sayesinde ulaşamayacağımız şey yok klişesini bir de burada ben dile getireyim. İş ararken ilk yapacağınız şey nereye bakacağınızı bulmanız. Aşağıda listelediğim yerleri Almanya bazlı olarak düşünebilirsiniz. Ben diğer ülkelerde yer alan şirketlerin ilanlarını da bulabilirsiniz (özellikle AngelList’te hepsi mevcut). Yapacağınız şey aşağıda listelediğim websitelere tek tek girip ya iş ilanlarını incelemek ya da şirketleri araştırmak olacaktır. Websiteleri ikiye ayırdım. İlkinde bölümde direkt iş ilanları ikinci bölümde de Almanya’daki teknoloji şirketleri bulunmakta. Benim tavsiyem her iki listeyi de kullanarak şirketlerin kendi websitelerine ulaşın. Orada kariyer bölümüne bakın ve başvurunuzu orada tarif edilen şekilde yapın. (NOT: Önünüze gelen şirkete başvurmamanız gerektiğini üniversite döneminden sonra biliyorsunuzdur diye varsayıyorum)

Üniversite’deki arkadaşlara ek olarak şunu söylemek gerekiyor. Tecrübesiz eleman arayan şirketleri bulmanız çok daha zor. Sizin “Graduate” başlığı altındaki ilanları incelemeniz daha faydalı. Google, Facebook, Amazon gibi şirketlere başvurmayı sakın ihmal etmeyin. Kendinize güvenin ve başvurun.

İş ilanları için:

Şirket listeleri:

Son olarak “Recruiter” dediğimiz şirketler de mevcut. Bunlarla iletişime geçip bu tarz şirketler üzerinden de başvurularınızı yapabilirsiniz. Bu şirketler HR (Human Resources = İnsan Kaynakları) mülakatlarını kendileri yapabiliyorlar. Bu şekilde şirketin HR mülakatını direkt olarak atlayabiliyorsunuz. Bu şirketlerden iki tanesi ile çalıştım. Optimus Search en çok beğendiğim şirketti. Sevecen insanlar ve işlerini düzgün yapıyorlar.

Mülakat Süreci

Başvurudan sonra geri dönüş almak için ortalama bekleme süresi: 1–4 hafta

Şimdi varsayıyorum kendinize uygun en iyi şirketleri ve pozisyonları bulup başvurunuzu yaptınız. Sırada mülakat aşamaları var.

Türkiye’de de olduğu gibi başvurduğunuz 10 şirketten en az 3–4’ü geri dönüş bile yapmayacaktır. Bu durumlarda bu şirketlere hatırlatma mailleri atmanın, süreç hakkında bilgi istemenin her zaman faydası vardır (2–3 hafta cevap alamama durumunda). Bu tarz konularda siz dürttüğünüzde olumlu/olumsuz geri dönüş oranı çok daha yüksek. Olumsuz geri dönüş olursa da en azından bir beklentiniz kalmıyor.

İlk aşama — HR Görüşmesi

Genel olarak ilk aşama HR görüşmesidir. İlettiğiniz CV üzerinden birlikte geçersiniz. Sonrasında size şirketlerini öve öve bitiremezler. Bu mülakat hazırlıklı olarak katılmanız gereken bir mülakattır. Mülakat yapacağınız şirketi kesinlikle araştırın. Ne iş yaptıklarını detaylıca öğrenin. Varsa bloglarını, developer bloglarını, geçmişte yaptıkları etkinlikleri, piyasa durumlarını kısaca bulabildiğiniz bütün bilgileri toplayın. Bu bilgilerden kesin aklınıza takılanlar olacaktır. Teknik veya diğer konularda ne soru olursa sorun. Bu mülakatı kesinlikle sorusuz geçirmeyin. Ödevinizi yaptığınızı göstermeniz gerekiyor. Ayrıca vize durumunuzla veya çalışma izniniz ile ilgili bilgilendirmeyi de yapın. Benim bu mülakatlarda klasik sorduğum sorular genellikle takım yapısı üzerine olur. Aşağıda aklıma gelen birkaç tanesini yazdım. Bu sorulardan referans alarak siz de kendi sorularınızı hazırlayabilirsiniz.

  • Şirketinizde çalışanların takım organizasyonu nasıl?
  • Hiyerarşi var mı? Varsa karar mekanizması nasıl işliyor? Var olan mekanizmada projeye yeni bir özellik katmak için karar verme süresini tahmin edebilir misiniz?
  • Ben projeye eklenebilecek bir fikirle geldiğimde nasıl bir yol izleniyor? Yoksa sadece bana söyleneni yapmam mı bekleniyor?
  • Siz HR olarak çalışanlarınızı nasıl mutlu ediyorsunuz? Onların mutluluğunu sağlamak için ne gibi aktiviteler, organizasyonlar, terapiler, toplantılar düzenliyorsunuz?
  • Çalışanlarınız için kariyer planlaması yapıyor musunuz?
  • Bireysel feedback seansları yapılıyor mu? Varsayalım işe alındım, memnuniyet veya memnuniyetsizlik durumlarını iletmek/öğrenmek için veya feedback vermek/almak için yapılan sabit toplantılar var mı?
  • Varsayalım bir takım içerisinde bir problem mevcut. Takım içerisindeki insanlar genel olarak anlaşamıyorlar. Bunu erkenden tespit edebiliyor musunuz? Tespit ettikten sonraki adımlarınız neler oluyor? (Burada takım çalışmasına çok önem verdiğinizi vurgulamanız gerekiyor)
  • Siz insan kaynakları olarak büyük/küçük bir şirkette çalışıyorsunuz. Sizi en çok mutlu eden şey nedir?

Son soruyu her zaman sormuyorum. Eğer insan kaynakları ile muhabbetimiz iyi olursa ve bu soruyu sorabileceğimi hissediyorsam soruyorum. Çünkü kime sorduysam garip karşılıyor doğal olarak.

İkinci ve üçüncü (hatta bazen dördüncü) aşamalar — Teknik Yetkinlik veya Yetenek Ölçen Mülakatlar

HR mülakatından sonra teknik mülakat için ortalama bekleme süresi: 1–3 hafta

İlk aşamadan sonraki görüşmeler iş grupları için farklılaşmakta. Ben burada genel olarak bir yazılımcı için var olan süreçleri anlatacağım. Ancak arkadaşlarımdan gördüğüm kadarıyla farklı meslek grupları da çok benzer süreçlerden geçiyorlar. Sadece detaylar farklılaşıyor.

Bu aşamalar genel olarak teknik yeterlilik ölçme aşamalarıdır. Bu aşamaları şirketler farklı farklı yapmakta. Farklılıktan kastım bazıları öncelikle size proje yaptırmakta ve daha sonra projede yaptıklarınız üzerinden size bir mülakat yapmakta. Bazıları ise önce teknik mülakat yapıp daha sonra projeyi size yaptırmakta. İkinci yöntemi izleyen şirketler genelde bir aşama daha ekleyerek en sonda hazırladığınız projeniz üzerinden bir teknik mülakat daha yapmakta.

Ben ikinci yöntemi burada açıklayacağım. Sizinle teknik bir görüşme yapmak isteyen şirketlerdeki bu ilk aşama ön teknik mülakat olarak da adlandırılabilir. 30 dakika ile 1buçuk saat arasında farklı sürelerde yapılabiliyor. Teknik aşamada girdiğim en uzun mülakat toplamda 4 saat falan sürmüştü. Yüz yüze bir mülakattı ve baya kod yazmıştık. Ancak Türkiye’deyken böyle bir şey pek mümkün olamıyor. Bu aşama aynı zamanda sizin de karşıdan teknik bilgi alabileceğiniz aşama. Unutmayın bütün görüşmeler ve mülakatlar karşılıklı. Yani bu aşamaya da kafanızdaki teknik sorularınızı hazırlayarak gidin. HR’ın bilemeyeceğini düşündüğünüz sorularınızı bu insanlara sorabilirsiniz. Ben genellikle sorduğum soruları buraya yazıyorum:

  • Hangi versiyon kontrol sistemini kullanıyorsunuz?
  • Proje yönetiminde bir metodoloji kullanıyor musunuz? Kullanıyorsanız hangisi?
  • Ve son olarak da benim başvurduğum pozisyonun bağlı olacağı projelere yönelik özel sorular. Bunları da tek tek hazırlıyorum genelde.

Teknik görüşmeden sonra proje daveti için ortalama bekleme süresi: 1–5 gün

İlk aşamayı geçerseniz size bir adet proje veriyorlar ve bu projeyi (bazen kısıtlı bir zamanda) yazmanızı istiyorlar. Projeyi hazırlarken versiyon kontrol kullanımından tutun da kodunuzun düzenine, dosya konumu düzenine hatta dokümantasyon ve testlere kadar dikkat edin. Bazı şirketler bunları çok önemsemiyorlar ancak kodun içerisinde gördükleri zaman size rakipleriniz karşısında artı puan kazandırıyor. Yapabildiğinizin en iyisini yapmanız gerektiğini belirtmeme gerek yok.

Projeden sonra ikinci teknik mülakat için ortalama bekleme süresi: 1 hafta

Bu aşamadan sonra sizinle son teknik mülakatı yapmak isteyebiliyorlar. Bunun için bazı şirketler yüz yüze görüşmeyi tercih ediyor. Bu durumda masraflarınızı karşılayarak sizi Almanya’ya çağırabiliyorlar. Size de bu durumda Schengen vizesinin evraklarıyla uğraşmak kalıyor. Ancak bazıları bu aşamayı sadece Skype üzerinden de gerçekleştirebiliyor. Bu aşamada size genel olarak hazırladığınız projeyi nasıl iyileştirebileceğiniz sorulur. Yani bu aşamaya hazırlanmak için projenizi daha iyi nasıl yazabilirdiniz diye kendinize sorup uzun uzun düşünün (neden o şekilde yazmadığınıza dair de cevaplarınız -bahaneleriniz- hazır olsun). Bu soruyu kesinlikle cevapsız bırakmayın. Ayrıca size projeyi yaparken izlediğiniz yolu da anlattırırlar. Yani kısaca “Bunu neden böyle yaptın? Bunu bu şekilde yaparken amacın neydi? Şu şekilde yapsan nasıl olurdu?” gibi sorulara hazırlıklı olmanız lazım.

Son Aşama (Yönetici Mülakatı)

Teknik mülakattan itibaren son aşama için ortalama bekleme süresi: 1–2 hafta

Son mülakatta başvurduğunuz pozisyonun ilgili müdürü/lideri ile karşılıklı birbirinizde anlamaya çalışacağınız şey şu olacak: “Şirketin ortamına, takıma ve çalışma düzenine uygun musunuz değil misiniz?” Siz de sorularınızı buna yönelik önceden hazırlarsanız karşı tarafı daha fazla etkileyebilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken tek nokta şudur ki asla emin olmadığınız şeyi söylemeyin. Çünkü yanlışlıkla söylediğiniz bir kelimenin bile açıklamasını sizden isteyeceklerdir. O yüzden konuşmadan önce kesinlikle düşünmeniz ve cümlelerinizi toparlamanız gereken bir aşama.

Son mülakattan sonra ortalama teklif alma süresi: 1–3 hafta

Bütün süreçlerden başarıyla geçerseniz teklif alma sırası geliyor. Eğer teklif hoşunuza gitmezse pazarlık yapmaktan çekinmeyin.

Süreç genel olarak bu şekilde. Bütün süreç ortalama olarak 2 aydan fazla sürüyor diyebiliriz. En başında dediğim gibi bu iş emek ve sabır isteyen bir şey. Gerçekten kafanıza koymadıysanız boşuna emek harcayıp kendinizi daha fazla yormayın. Ancak diyelim ki dayandınız ve her şey olumlu geçti. Karşılıklı anlaştınız ve sıradaki adım ne diye merak ediyorsunuz. Neyse ki önceden hazırlanmış bir rehberiniz mevcut.

Herkese bol sabırlar ve kolay gelsin.


Aşağıda bulunan ❤︎ butonuna tıklayıp daha fazla insana ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Eksik veya yanlış olduğunu bildiğiniz/farkettiğiniz kısımlar varsa yorumlarda belirtirseniz düzeltebilirim. Kimseyi yanlış bilgilendirmeyelim. Beni Twitter ve GitHub üzerinden takip edebilirsiniz.

Yazının hazırlanmasında yardımlarını esirgemeyen Sabrican Ozan’a bol bol teşekkürler.